CropExplore for Farmers

Waarom dit project?

Stel: je wil als teler inzetten op gewasdiversificatie door een nieuw gewas aan je rotatie toe te voegen. Maar hoe beslis je welk gewas dit wordt? En wat is het meest geschikte ras om mee aan de slag te gaan? Ook vanuit de verwerkende industrie is er door de huidige crisissen een duidelijke noodzaak om te werken met duurzamere grondstoffen, te kiezen voor een 'zero-waste'-productie en om de afhankelijkheid van het buitenland te beperken. Maar welke grondstoffen hebben dan het grootste potentieel?

Het was niet gemakkelijk om deze vragen te beantwoorden. De kennis over nieuwe teelten die een potentieel hebben binnen de Vlaamse bio-economie is namelijk sterk gefragmenteerd en nergens in één oogopslag waar te nemen. Dit maakte het heel moeilijk voor telers om twee potentiële gewassen met elkaar te vergelijken en de juiste keuze te maken, maar ook voor de voedingsindustrie en andere sectoren om de juiste opportuniteiten te vinden.

Onderzoeksaanpak en resultaten

In het LA-traject CropExplore for Farmers werd onderzocht hoe nieuwe en minder bekende akkerbouwgewassen kunnen bijdragen aan de Vlaamse bio economie. Het project combineerde kennisopbouw, praktijkonderzoek en kennisdeling om landbouwers en bedrijven beter te ondersteunen bij gewasdiversificatie.

In een eerste stap werd versnipperde kennis over meer dan 200 gewassen samengebracht en gestructureerd rond teelttechnische eigenschappen, opbrengsten, inhoudsstoffen en afzetmogelijkheden. Deze kennis werd ontsloten via de CropExplore for Farmers tool, een online hulpmiddel waarmee gebruikers gewassen kunnen vergelijken en nieuwe opportuniteiten kunnen verkennen.

Daarnaast werden deder, yacon en hennep uitgewerkt als demonstratiecases. Voor deze gewassen werden praktijkproeven opgezet rond teeltoptimalisatie, mechanisatie, bewaring en verwerking. Aansluitend werden ketenanalyses uitgevoerd om kansen en knelpunten in de waardeketen zichtbaar te maken. De inzichten werden actief gedeeld via demonstraties, KennisUitwisselingsSessies (KUS sessies), beurzen en artikels.

Het project leverde praktijkgerichte inzichten, teelthandleidingen, keteninzichten en een publiek toegankelijke tool op. De resultaten tonen het potentieel van alternatieve teelten, mits verdere opschaling en samenwerking binnen de keten. Een selectie van de resultaten is publiek beschikbaar via de kanalen van de projectpartners.

Toegang tot de projectresultaten

Het project CropExplore for Farmers liep van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2025. Een deel van de resultaten is publiek toegankelijk, waaronder de CropExplore for Farmers tool en verschillende artikels en publicaties via de websites en nieuwsbrieven van de projectpartners.

> Naar tool

Meer gedetailleerde resultaten, zoals uitgebreide rapporten en ketenanalyses, zijn niet vrij publiek beschikbaar en kunnen opgevraagd worden via de betrokken partners. De projectresultaten zijn geen eigendom van Flanders’ FOOD, maar van de respectieve projectpartners, conform de samenwerkingsovereenkomst. De resultaten zijn niet gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en zijn hoofdzakelijk gericht op praktijktoepassing.
 

Doelgroep

Landbouwers vormden de primaire doelgroep van het CropExplore for Farmers-project. Meer specifiek akkerbouwbedrijven actief in de gangbare of biologische teelt.

Dit project was ook relevant voor de verwerkende industrie en dit uit verschillende sectoren binnen de bio-economie. Door de teelt van nieuwe grondstoffen te stimuleren kan de verwerkende industrie meer inzetten op productinnovaties met lokaal geteelde grondstoffen. Vandaar dat bedrijven binnen de Vlaamse voedings- en drankenindustrie en de chemie- en kunststoffensector ook tot de doelgroep van dit project behoorden.

Projectpartners

Flanders’ FOOD was verantwoordelijk voor de coördinatie en het beheer van het project en speelde een actieve rol in kennisverspreiding, stakeholderbetrokkenheid en valorisatie van de projectresultaten.

Het project werd uitgevoerd in samenwerking met ILVO, Boerenbond, Inagro, Viaverda, HOGENT, KU Leuven, VIVES en Praktijkpunt Landbouw Vlaams Brabant, die elk bijdroegen vanuit hun expertise in teelt, verwerking, ketenanalyse, praktijkonderzoek en kennisoverdracht. 

CropExplore for Farmers werden erkend als clusterproject binnen het Vlaams beleidsplan bio-economie.

Vervolgacties

De resultaten van CropExplore for Farmers vormen een duidelijke basis voor verdere valorisatie en vervolginitiatieven. De opgebouwde kennis en inzichten worden ook na afloop van het project actief benut door de projectpartners in hun adviesverlening, onderzoeksactiviteiten en samenwerkingen met landbouwers en bedrijven.

De CropExplore for Farmers tool blijft beschikbaar en wordt verder gebruikt als referentie bij vragen rond gewasdiversificatie en bio economische grondstoffen. Daarnaast dienen de praktijkervaringen, teelthandleidingen en keteninzichten uit het project als input voor nieuwe onderzoeks  en innovatieprojecten, waarin verdere optimalisatie, opschaling en ketenversterking centraal staan.

De kennis uit het project wordt bovendien vertaald en geïmplementeerd op maat van bedrijven en landbouwers via onder meer individuele begeleiding, demonstratiemomenten, opleidingen en kennisuitwisseling binnen bestaande netwerken. Zo kunnen bedrijven en telers de inzichten toepassen binnen hun eigen context, rekening houdend met hun specifieke noden en randvoorwaarden.

Op die manier werkt CropExplore for Farmers door als springplank voor vervolgtrajecten, verdere samenwerking binnen de keten en de duurzame verankering van nieuwe bio economische teelten in Vlaanderen