AGILEHAND

Waarom dit project?

De voedingsindustrie staat al jaren onder druk door snel veranderende marktomstandigheden en toenemende variatie in consumentenbehoeften. Deze evoluties leggen belangrijke beperkingen bloot in klassieke massaproductiemodellen en dwingen bedrijven om flexibeler, efficiënter en wendbaarder te opereren. Vooral in productbehandeling en inkomende logistiek groeit de nood aan systemen die zich snel en eenvoudig kunnen aanpassen aan uiteenlopende producttypes en -formaten.

Transportsystemen blijven daarbij een sleuteltechnologie binnen de voedingsindustrie. Tegelijk volstaat klassieke automatisering niet langer: de stijgende productdiversiteit en kortere productlevenscycli vereisen oplossingen die niet alleen efficiënt zijn, maar ook flexibel en herconfigureerbaar kunnen worden ingezet.

Parallel hieraan kende de inzet van robots voor geautomatiseerde productbehandeling een sterke opmars. Fabrikanten introduceren steeds toegankelijkere, veelzijdigere en behendigere robots voor toepassingen zoals picken, verpakken en palletiseren. Ondanks deze vooruitgang bleef het hanteren van zachte, vervormbare en niet-uniforme producten—zoals voedingsmiddelen—een duidelijke technologische uitdaging.

Het AGILEHAND project speelde in op deze knelpunten door zich te richten op innovatieve oplossingen voor flexibele en robuuste productbehandeling. Het project bood inzichten en concepten om robotica en handlingtechnologie beter af te stemmen op de specifieke noden van de voedingsindustrie, met bijzondere aandacht voor de omgang met delicate en variabele producten.

Onderzoeksaanpak en resultaten

AGILEHAND was een Horizon Europe project (RIA – Research and Innovation Action) dat zich richtte op de ontwikkeling en validatie van geavanceerde technologieën voor het autonoom sorteren, hanteren en verpakken van zachte en vervormbare producten. Het project bood een geïntegreerd technologisch kader om de flexibiliteit, wendbaarheid en herconfigureerbaarheid van productie  en logistieke systemen binnen Europese productiebedrijven te versterken.

De onderzoeksaanpak was opgebouwd rond drie sterk geïntegreerde technologische suites, die samen de kern vormden van de AGILEHAND oplossing:

1. Smart sensing suite
   Binnen deze suite werden geavanceerde sensorsystemen ontwikkeld die zichzelf automatisch kunnen kalibreren en die zowel interne als externe kwaliteitsparameters van delicate producten in kaart brengen. Deze technologie maakte een betrouwbare productdetectie en kwaliteitsinschatting mogelijk, wat bijdroeg aan een verhoogde traceerbaarheid en een flexibelere aansturing van de productielijn, zelfs bij sterk variërende producteigenschappen.
2. Self adaptive handling, sorting and packaging suite
   Deze suite focuste op de ontwikkeling van robot- en co-robotmanipulatiesystemen die in staat zijn om een brede waaier aan zachte en vervormbare producten te hanteren, sorteren en verpakken zonder productschade. Door adaptieve grijperconcepten en slimme aansturing konden robots robuust omgaan met variabiliteit in vorm, textuur en consistentie, een cruciale stap richting bredere inzetbaarheid van robotica in de voedingsindustrie.
3. Agile, flexibele en snel herconfigureerbare suite
   De derde suite bestond uit AI-gedreven oplossingen voor monitoring, adaptieve procescontrole en synchronisatie van productie- en logistieke stromen. Deze technologieën maakten het mogelijk om productieprocessen dynamisch bij te sturen en snel te herconfigureren, zelfs in omgevingen met een hoge productvariabiliteit en korte omschakeltijden.

De ontwikkelde oplossingen werden gevalideerd in vier industriële piloten, elk met specifieke producten en onderzoeksvragen:

• Marelec (België): Sorteren, batchen en verpakken van zachte, vervormbare en kleverige producten zoals vlees en vis.
• Multiscan (Spanje): Sorteren en verpakken van een brede variëteit aan groenten met uiteenlopende vormen en texturen.
• Sant’Orsola (Italië): Sortering en behandeling van licht vervormbare maar zeer broze bessen.
• Produmar (Portugal): Hantering van vette, gladde en vervormbare visproducten.

Dankzij deze piloten kon AGILEHAND aantonen dat geavanceerde sensing, adaptieve robotica en intelligente procescontrole gezamenlijk een antwoord bieden op één van de meest hardnekkige automatiseringsuitdagingen in de voedingsindustrie: het efficiënt en betrouwbaar omgaan met delicate en niet uniforme producten in flexibele productieomgevingen.

Doelgroep

De Europese fabrikanten van industriële hanteer-, sorteer- en verpakkingssystemen waren de primaire doelgroep van het AGILEHAND-project. Verder zijn ook de maakindustrie (onder andere voedingsindustrie), leveranciers van productie-infrastructuur, leveranciers van digitale technologieën, dienstverleners en de samenleving in het algemeen aan bod gekomen.

Toegang tot de projectresultaten 

Het project is afgelopen sinds december 2025. Op de AGILEHAND-projectsite zijn publieke resultaten beschikbaar rond de verschillende suites alsook drie online lesmodules.

Deze modules behandelen o.a.:

• Workers’ skills development:
  Digitale transformatie werkt alleen wanneer ook medewerkers mee evolueren. Deze cursus toont hoe organisaties hun teams kunnen voorbereiden op nieuwe rollen in een geautomatiseerde omgeving, en hoe mens en machine beter kunnen samenwerken. Je ontdekt welke vaardigheden operators nodig hebben in een AI-gedreven fabriek, hoe je vertrouwen en veiligheid versterkt en hoe workforce development een sleutelrol speelt in een duurzame technologische omschakeling. De focus ligt op de menselijke, organisatorische en strategische dimensies van robotica en AI in industriële omgevingen.
• Technical update cours: 
  Deze cursus geeft een helder en praktijkgericht overzicht van de belangrijkste technologieën die binnen AgileHand ontwikkeld zijn. Deelnemers maken kennis met de systeemarchitectuur, de drie technologische suites (smart sensing, self adaptive handling en agile reconfiguration), én concrete industriële toepassingen. Aan de hand van use cases leer je hoe AI, robotica en digitale tools samenkomen in slimme, flexibele en mensgerichte productiesystemen — volledig in lijn met de visie van Industrie 5.0. Ideaal voor ingenieurs, onderzoekers, studenten en professionals die willen begrijpen hoe deze technologieën in de praktijk functioneren.
• Standardisation:
  Om innovatieve technologieën effectief te implementeren, zijn duidelijke normen en standaarden essentieel. Deze cursus belicht hoe standaardisatie binnen AgileHand bijdraagt aan interoperabiliteit, veiligheid en schaalbaarheid, en hoe ze de integratie van robotica, sensoren en AI vereenvoudigt in uiteenlopende productieomgevingen. Je krijgt inzicht in hoe normen het ontwerp en de validatie van AgileHand oplossingen ondersteunen, de aansluiting op Europese kaders garanderen en de brede industriële adoptie van flexibele en wendbare automatisatie versnellen.

Projectpartners

Dit Horizon Europe-project was een samenwerking tussen 19 partners uit België, Italië, Portugal, Spanje, Finland, Duitsland en Denemarken, evenals 2 aangesloten partners uit Japan. De coördinatie van het project gebeurde door Università Politecnica delle Marche. Naast Flanders’ FOOD werd Vlaanderen in dit project ook vertegenwoordigd door Marelec.

Dit project heeft financiering ontvangen van het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon Europe van de Europese Unie onder subsidieovereenkomst nr. 101092043. De inhoud van deze website vertegenwoordigt niet de mening van de Europese Unie en de Europese Unie is niet verantwoordelijk voor enig gebruik gemaakt van dergelijke inhoud.