In een vorig artikel kon je lezen over de co-creatie methodologie die binnen het B-Trust project werd ontwikkeld en hoe co-creatie kan helpen om weerstand om te buigen naar draagvlak. Door stakeholders vanaf het begin te betrekken, krijgen organisaties inzicht in de verwachtingen, bezorgdheden en mogelijke drempels voor acceptatie van nieuwe technologieën. Maar co-creatie is geen doel op zich. De echte meerwaarde ontstaat wanneer deze inzichten worden omgezet in concrete aanbevelingen en acties.
Van inspraak naar impact: hoe bouwen we vertrouwen in innovatie?
B-Trust onderzocht niet alleen hoe stakeholders betrokken kunnen worden, maar ook welke factoren het vertrouwen in innovatie beïnvloeden. Aan de hand van zes biotechnologische praktijkcases gingen burgers, landbouwers, bedrijven, onderzoekers, beleidsmakers en maatschappelijke organisaties met elkaar in dialoog. De lessen uit deze trajecten vormden de basis voor een reeks principes en maatregelen die innovatie niet alleen technisch sterk, maar ook maatschappelijk aanvaardbaar kunnen maken.
Een duik in het onbekende: inzichten uit de co-creatie sessies
We pasten onze methodologie toe op zes verschillende praktijkcases met een duidelijk toepassingspotentieel voor de bio-gebaseerde en agrovoedingssector. Deze cases werden zorgvuldig geselecteerd om een brede variatie aan toepassingsdomeinen, verwachte voordelen, doelgroepen, technologische maturiteitsniveaus (TRL's) en niveaus van media-aandacht te vertegenwoordigen.
Om de perceptie, acceptatie en bezorgdheden rond deze technologieën beter te begrijpen, combineerden we kwalitatieve methoden, zoals co-creatiesessies en individuele interviews, met kwantitatief onderzoek via enquêtes. Hierdoor konden we de belangrijkste drempels voor vertrouwen en acceptatie, de zogenaamde trust barriers, in kaart brengen.
Wil je meer weten over de resultaten? Klik dan op het thema dat je interesseert.
• De belangrijkste conclusies uit zowel het kwalitatieve als het kwantitatieve onderzoek
• De gedetailleerde resultaten van de interacties met burgers
• De uitgebreide resultaten van de interacties met landbouwers, bedrijven en ngo's
• De resultaten van het kwantitatieve onderzoek bij 2.500 burgers in vijf EU-landen
Vertrouwen opbouwen in innovatie: van inzichten naar principles
De stakeholderdialogen leverden een schat aan inzichten op over wat vertrouwen in innovatie versterkt of net ondermijnt. Hoewel de zes cases sterk van elkaar verschilden, kwamen opvallend gelijkaardige bezorgdheden en verwachtingen naar voren. Stakeholders hechtten onder meer belang aan transparantie, maatschappelijke meerwaarde, inclusieve besluitvorming en een eerlijke verdeling van risico's en voordelen.
Op basis van deze inzichten ontwikkelde B-Trust een reeks Principles for Trustworthy Biotechnologies. Deze principes bieden een praktisch kader voor bedrijven, onderzoekers en beleidsmakers die nieuwe technologieën ontwikkelen of implementeren. Ze helpen bij het maken van keuzes die bijdragen aan innovaties die niet alleen technisch performant zijn, maar ook maatschappelijk relevant, aanvaardbaar en betrouwbaar.
Van principes naar concrete maatregelen
Inzichten en principes alleen volstaan niet om vertrouwen op te bouwen. Daarom vertaalde B-Trust de opgedane kennis naar een reeks concrete acties, de trust-building measures. Deze maatregelen bieden handvaten voor bedrijven, onderzoekers en beleidsmakers om de belangrijkste vertrouwensdrempels aan te pakken.
Een bredere les voor innovatie
Hoewel B-Trust zich richtte op biotechnologie, zijn de lessen breder toepasbaar. In een context waarin voedsel- en duurzaamheidstransities steeds complexer worden, blijkt maatschappelijke acceptatie een cruciale succesfactor voor innovatie.
De belangrijkste boodschap van het project is dan ook eenvoudig: vertrouwen ontstaat niet wanneer een innovatie klaar is, maar wordt opgebouwd tijdens het innovatieproces zelf. Door tijdig in dialoog te gaan, open te communiceren en maatschappelijke waarde centraal te stellen, vergroten organisaties de kans dat hun innovaties niet alleen worden ontwikkeld, maar ook daadwerkelijk gedragen en omarmd worden door de samenleving.
Partners
