Van zes ton tilwerk per dag naar een mobiele cobot op de bakvloer

Gepubliceerd op 26 maart 2026

Mariën Meesterbakkers werkte binnen het Europese HIGHFIVE-project een mobiele cobotoplossing uit die repetitieve, fysiek zware bakkerijtaken flexibel automatiseert. Dankzij een mensgerichte integratie, modulaire tooling en slimme sensoren werd de cobot sinds september 2025 volledig operationeel op de werkvloer.

Het resultaat: minder fysieke belasting, meer consistente kwaliteit, lagere verspilling en een productieomgeving die beter kan inspelen op wisselende vraag. Flanders’ FOOD ondersteunde dit traject, als coördinator van het HIGHFIVE-project en established office van SS4AF, en hielp zo om innovatie sneller van idee naar implementatie te brengen. Dit succesverhaal is gebaseerd op een interview met Mick Bremans (CFO, Mariën Meesterbakkers).

Uitdaging

In veel bakkerijen zijn productieprocessen nog sterk batch-gedreven en arbeidsintensief. Tegelijk neemt de variatie in vraag toe (meer korte reeksen, maatwerk en strikte levermomenten) en staat de arbeidsmarkt onder druk. Medewerkers leggen daardoor veel fysieke kilometers af en voeren repetitieve taken uit die zwaar, eentonig en foutgevoelig zijn. Dat kan leiden tot kwaliteitsafwijkingen, voedselverspilling en extra risico’s rond voedselveiligheid.

Van doel naar aanpak

Mariën wilde met dit traject vooral drie dingen tegelijk realiseren: minder fysieke belasting door repetitieve handelingen wegnemen, maximale flexibiliteit behouden door één mobiele cobot op meerdere werkplekken en taken in te zetten, en kwaliteit en voedselveiligheid versterken via monitoring en datacaptatie op de werkvloer. Om dat waar te maken, zette het team in op mobiele collaboratieve robots (cobots) die zich autonoom verplaatsen naar waar ze nodig zijn. Met modulaire gereedschappen en geïntegreerde sensoren kan de cobot snel wisselen tussen taken én proces- en kwaliteitsparameters opvolgen. Cruciaal daarbij is dat de cobot niet ‘op zichzelf’ staat: om planning, receptuur en traceerbaarheid echt te versterken, moet de oplossing kunnen integreren met het ERP-systeem (zodat cobotdata terugvloeit naar planning en bijsturing).

“Wij zijn sterk geautomatiseerde vakmensen.”

Mick Bremans

^{Impact op de werkvloer}

Wat begon als de ambitie om één flexibele robot op meerdere werkplekken in te zetten, groeide uit tot een concreet, werkend systeem in productie. Na verschillende ontwerpiteraties en technische optimalisaties werden de gekozen zones (o.a. multifunctionele werkruimte en vriescel) ingericht voor veilige en vlotte cobot-operaties.

Sinds september 2025 is de integratie volledig operationeel. De mobiele cobot ondersteunt intussen bij uiteenlopende taken zoals ontvormen van brood, bereiden van sandwiches en rozijnenbroodjes, spuiten van roomsoesjes, verwerken van kruidkoekjes en snijden van stokbroden. Dankzij modulaire tooling kan de cobot snel schakelen tussen taken. Slimme sensoren helpen bovendien om de productkwaliteit in realtime op te volgen (bv. rijzing en processtatus), zodat sneller kan worden bijgestuurd.

Met de steun van:

Auteur

Dirk Ketele

innovation manager

Waar medewerkers vroeger dagelijks meer dan zes ton aan dienbladen tilden en verplaatsten, neemt de cobot vandaag een belangrijk deel van die repetitieve handelingen over. Dat verlaagt de fysieke belasting en creëert ruimte voor kwaliteitscontrole door het team. Door fouten sneller te detecteren en te vermijden, wordt ook de voedselverspilling gericht teruggedrongen, met als doel onder de 2% van de totale productie te blijven.

Voor Mariën Meesterbakkers toont dit traject hoe innovatie ook in een ambachtelijke context heel praktisch en mensgericht kan zijn: technologie die het team ondersteunt, de kwaliteit bewaakt en de productie wendbaarder maakt. Het project vertaalde ideeën naar een robuuste implementatie op de werkvloer en legt tegelijk een fundament voor verdere digitalisering en procesoptimalisatie.

Samenwerking tussen cobot en medewerkers

De ervaring met de eerste cobot (“Twiki”) is uitgesproken positief. De cobot wordt goed aanvaard op de werkvloer omdat hij repetitieve taken overneemt en de flow in de keten stabieler maakt. Daardoor zijn er minder onderbrekingen, verlopen nachtdiensten vlotter en stijgt de productiviteit. Belangrijk: het gaat niet om “minder mensen”, maar om betere taken voor mensen. Opgeleide bakkers kunnen zich focussen op wat echt telt: deegkwaliteit, procesopvolging en een foutloze werking van de receptuur- en planningssystemen.

Een belangrijke succesfactor was de vroege betrokkenheid van de eindgebruikers. Technologiepartner Van Wees Waalwijk nam vanaf de start de tijd om met medewerkers in gesprek te gaan en de noden op de werkvloer scherp te stellen. Die co-creatie versnelde het ontwikkelproces én verhoogde de adoptie. Tegelijk stimuleert het project een blijvende innovatiecultuur in een productieomgeving waar ambacht en ervaring centraal staan.

In een krappe arbeidsmarkt ziet Mariën automatisering niet als een bedreiging, maar als een verschuiving naar werk met meer toegevoegde waarde. Medewerkers worden op de werkvloer bijgeschoold zodat ze nieuwe processen mee kunnen aansturen en bewaken. In de verdere uitrol worden meerdere cobot-werkstations operationeel, waarbij taken worden gebundeld en de kwaliteit en consistentie verder toenemen.

Die stap naar een ‘slimmere’ productie gaat verder dan alleen de robot. Daarom investeert Mariën ook in de doorvertaling naar planning en opvolging.

“Automatiseren betekent niet automatisch dat de klant tevredener wordt of dat de verkoop stijgt. Je moet het goed plannen en uitvoeren.”

Mick Bremans

Ook buiten de productie kijkt Mariën naar digitalisering om personeelsschaarste op te vangen, bijvoorbeeld door het bestelproces richting winkels verder te automatiseren.

Samenwerking en projectsteun als versneller

Mariën Meesterbakkers heeft een sterke innovatiecultuur met focus op automatisering en digitalisering. Toch maakte het HIGHFIVE-traject een verschil in tempo en schaal: het cobotproject is complexer dan wat typisch binnen een regulier investeringsprogramma gebeurt. Dankzij de projectsteun en samenwerking durfde Mariën sneller beslissen, de lat hoger leggen en tegelijk op meerdere locaties te implementeren in plaats van stap voor stap.

De steun verminderde de risicoaversie en gaf ruimte om sneller te experimenteren en optimaliseren.

“De toegevoegde waarde van de subsidie is dat ze de risicoaversie vermindert. Je waagt een sprong die je anders niet zou durven.”

Mick Bremans

Wat anders vele jaren had kunnen duren, werd zo in ongeveer drie jaar gerealiseerd.

Over HIGHFIVE en de rol van Flanders’ FOOD

HIGHFIVE is het Europese kader waarbinnen dit traject kon groeien van ontwikkeling naar implementatie – met Flanders’ FOOD als coördinator binnen SS4AF.

Het door Europa gesteunde I3-project HIGHFIVE stimuleert de ontwikkeling en toepassing van digitale oplossingen in de voedselverwerkende industrie. Het consortium bestaat uit 33 partners (15 clusters en gelijkaardige organisaties en 18 kmo’s) uit negen EU-landen. De clusters zijn lid van het S3-partnerschap Smart Solutions 4 Agrifood (SS4AF), dat wordt gecoördineerd door Flanders’ FOOD. Vanuit die rol ondersteunt Flanders’ FOOD bedrijven bij het uitwisselen van kennis, het vinden van de juiste partners en het versnellen van implementatie van innovaties op de werkvloer.

Binnen HIGHFIVE voeren de kmo-partners negen innovatieve digitaliseringsprojecten uit, waaronder Mobile Cobots met Mariën Meesterbakkers. Het totale budget van HIGHFIVE bedraagt 11,6 miljoen euro. Naast Mariën nemen ook andere Vlaamse bedrijven deel, waaronder Yazzoom (nu Orise), Pomuni, Brouwerij De Brabandere, Captic, Ikologic en PropheSea.

De HIGHFIVE-projecten vertrekken telkens vanuit concrete noden bij voedingsbedrijven. Samen met technologiepartners wordt vervolgens een passende oplossing ontwikkeld en getest in realistische productieomgevingen. Zo ontstaat er niet alleen innovatie op papier, maar ook impact op de werkvloer – zoals bij Mariën Meesterbakkers met de mobiele cobots.