FLANDERS' FOOD RADAR

De comeback van quinoa

Eeuwenlang door de Inca’s als heilig beschouwd, en later gedegradeerd tot ‘voedsel van de arme indianen’. Maar met de heropleving van ‘oude granen’ en dankzij zijn interessante nutritionele eigenschappen is quinoa aan een ware comeback toe.

Quinoa, dat als wetenschappelijke naam Chenopodium quinua draagt, wordt vaak gezien als een graan, maar behoort eigenlijk tot het geslacht van de Ganzevoeten (Chenopodium), waarvan ook bij ons wilde varianten te vinden zijn en verwant aan spinazie en rode bieten. De zaden zijn erg herkenbaar (foto links), en in verschillende kleurvarianten te krijgen (foto midden). De bloeiende plant is heel kleurrijk, groot en pluimvormig (foto rechts).

Nutritioneel wonder

Het gewas deed eeuwenlang dienst als basisvoedsel voor stammen uit Peru en Bolivia, zoals de  Tiwanaku en de Inca’s. Voor die laatste kreeg dit pseudograan zelfs een haast goddelijke status toegeschreven. Zij geloofden dat het goed was voor het uithoudingsvermogen en bijdroeg tot een langere levensduur.  Hun beweringen waren niet geheel uit de lucht gegrepen: het gewas bezit inderdaad interessante nutritionele eigenschappen: het heeft een hoog eiwitgehalte, en bevat alle essentiële aminozuren. Verder heeft het een relatief hoog gehalte aan (onverzadigde) vetzuren, is het rijk aan vezels en bevat het hoge concentraties van onder andere kalium, fosfor, magnesium, ijzer en calcium (zie kader). Aangezien dit gewas geen graan is bevat het geen gluten, waardoor het ook een prominente rol neemt in de glutenvrije markt.

 Nutritionele waarden

 

eenheid

per 100g

per 100g DS

aanbeveling

HGR 2009*

DS

g

86,72

  

Water

g

13,28

 
 

Energy

kcal

368

424

 

Protein

g

14,12

16,28

40 - 60

Total lipid (fat)

g

6,07

7,00

60 - 100

Carbohydrate, by difference

g

64,16

73,99

250 - 350

Fiber, total dietary

g

7

8,07

30

Minerals

 
 
 
 

Calcium, Ca

mg

47

54,20

900

Iron, Fe

mg

4,57

5,27

10 - 20

Magnesium, Mg

mg

197

227,17

400

Phosphorus, P

mg

457

526,98

800

Potassium, K

mg

563

649,22

3000 - 4000

Sodium, Na

mg

5

5,77

600 - 2000

Zinc, Zn

mg

3,1

3,57

8 - 11

Vitamins

 



Thiamin

mg

0,36

0,42

1,5

Riboflavin

mg

0,318

0,37

1,5

Niacin

mg

2

1,75

15

Vitamin B-6

mg

0,487

0,56

2

Folate, DFE

mcg DFE

184

212,18

200

Vitamin E (alpha-tocopherol)

mg

2,44

2,81

15

Lipids



0,00


Fatty acids, total saturated

g

0,706

0,81

< 25

Fatty acids, total monounsaturated

g

2

1,86

10 - 30

Fatty acids, total polyunsaturated

g

3

3,80

> 25

Cholesterol

mg

0

0,00

< 300

 

* bij benadering


Een voltreffer qua duurzaamheid

Maar quinoa is niet alleen nutritioneel gezien erg interessant, op gebied van duurzaamheid scoort dit gewas ook erg hoog. Het gedijt namelijk prima op grote hoogtes en onder barre omstandigheden waarbij andere gewassen het laten afweten. Nu wordt quinoa weer volop gekweekt op de zuidelijke Altiplano van Bolivië, op  een zoutvlakte op een hoogte van meer dan 3500 meter boven zeeniveau, geteisterd door felle winden en stofwolken. Anders gezegd, een gebied dat normaal totaal ongeschikt zou zijn voor landbouw, tenzij voor het hoeden van schapen en lama’s. Dit gewas wordt dan ook geteeld in een soort symbiose met de lama’s. De lama’s eten de resten van de plant na oogst, en leveren tegelijkertijd hun mest, die door de mens met natuurlijke  ziektebestrijders wordt gemengd en over het veld verdeeld. Door deze natuurlijke vorm van teelt, zonder gebruik van kunstmeststoffen of synthetische bestrijdingsmiddelen kan het gewas meestal ook als ‘biologisch’ gelabeld worden.

De opportuniteiten van quinoa

Quinoa is een gewas dat ook veelzijdig is in gebruik. Als dusdanig kan het worden gebruikt als nutritioneel superieur alternatief voor rijst of pasta, maar door zijn hoge eiwit, ijzer en B-vitaminen gehalte kan het ook als vleesalternatief gezien worden. Qua smaak is het licht nootachtig en zacht, de textuur is licht en luchtig na koken.

Er kan eveneens bloem van gemaakt worden als glutenvrij alternatief van gewone bloem, en zelfs als alternatief voor semolina, voor de vervaardiging van glutenvrije past.

Bronnen

Nuttige links