FLANDERS' FOOD RADAR

Houdbaarheidsverlenging door hoge hydrostatische druk

Het aanwenden van hoge hydrostatische druk biedt een waaier aan opportuniteiten voor het bekomen van hoog kwalitatieve en veilige voeding. Geleidelijk aan doet deze nieuwe conserveringstechniek ook in de Europese voedingsindustrie zijn intrede. Desalniettemin is het noodzakelijk om de impact van hogedrukpasteurisatie en -sterilisatie goed te kunnen evalueren.

Nieuwe generatie conserveringsprocessen

De conservering van voedingsmiddelen door verhitting wordt al meer dan een eeuw op commerciële schaal toegepast. Het werkingsmechanisme van verhittingsprocessen is al die tijd onveranderd gebleven en berust op de irreversiebele thermische inactivatie van micro-organismen en enzymen door hitte. Vandaag dient zich een nieuwe generatie van conserveringsprocessen aan die fundamenteel verschillend zijn omdat zij gebruik maken van hoge druk. Het grote voordeel van deze hogedrukbehandelingen is dat het verlies aan smaak, textuur, voedingswaarde en andere kwaliteitskenmerken, dat onvermijdelijk ontstaat bij hittebehandeling, vermeden/beperkt wordt.

Commerciële producten

Vanaf 1990 zijn de eerste hogedrukbehandelde producten commercieel geïntroduceerd in Japan, enkele jaren later zijn de Verenigde Staten gevolgd en sinds kort zit ook Europa mee in de boot (België voorlopig nog niet).


Concrete toepassingen· Inactivatie van E.coli O157:H7 in vruchtensap

  • Inactivatie van Listeria monocytogenes in versneden gekookte ham
  • Hogedrukbehandeling van guacamole
  • Hogedrukbehandeling van oesters


Hogedruktechnologie in Vlaanderen

Het Centrum voor Levensmiddelen- en Microbiële Technologie van de K.U.Leuven is toonaangevend en één van de pioniers wat betreft onderzoek naar de effecten van hoge druk op levensmiddelen en micro-organismen. In november 2006 startte aan het Centrum een nieuw onderzoeksproject in samenwerking met een groep Vlaamse voedingsbedrijven en met financiering door Flanders’ Food. Hoge Hydrostatische Druk is het onderzoeksonderwerp van werkpakket 2 in het Flanders’ FOOD project ‘verlengen van de microbiologische houdbaarheid’. Er wordt aandacht besteed aan drie verschillende productgroepen: (i) zure fruit-gebaseerde producten, (ii) licht zure geparticuleerde producten op basis van plantaardige (maaltijd)componenten, en (iii) gekookte vleesproducten.

In het Flanders’ FOOD project zal ondermeer een praktijkgetrouwe studie op pilootschaal opgezet worden, met inbegrip van challenge- en shelf-life studies. Hiertoe zal aan de K.U.Leuven, en voor het eerst in Vlaanderen, een hoge druk pilootinstallatie met een capaciteit van 50 liter opgesteld worden. Deze installatie biedt aan de bedrijven een unieke gelegenheid om kennis te maken met hogedrukconservering. Verwacht wordt dat het project een belangrijke hindernis voor de implementatie van HHD technologie in de Vlaamse voedingsindustrie zal wegnemen.


Pilootinfrastructuur voor HHD behandeling

Evaluatie van de impact van hoge druk behandeling

Met steun van het Europees project NovelQ, publiceerden onderzoekers van de K.U.Leuven een review over methodologieen die gebruikt kunnen worden om het effect van hogedrukpasteurisatie en -sterilisatie te evalueren naar voedselveiligheid en kwaliteit. Als startpunt werd onderzocht of de bestaande benaderingen voor de procesimpactevaluatie van conventionele thermische pasteurisatie en sterilisatie transfereerbaar zijn voor de beoordeling van hogedrukbehandelingen.

Naar analogie met TTIs (‘temperature-time indicators’) voor zuiver thermische processen wordt de nood aan pTTIs (‘pressure-temperature-time indicators) in de review geïllustreerd. pTTIs zijn druk en temperatuursgevoelige componenten die de impact van een hogedrukbehandeling kunnen weergeven. Enkele veelbelovende indicatoren zoals samendrukbaar poeder, niet pathogene surrogaat micro-organismen (bv Clostririum sporogenes als surrogaat voor Clostridium botulinum), gelatinisatie van bepaalde types zetmeel en enzymsystemen worden voorgesteld en geëvalueerd.


NOVELQ is een Europees KP 6 ‘integrated project’ dat dieper ingaat op duurzame en innovatieve processing technieken voor het bekomen van hoog kwalitatieve en veilige voeding.Hierbij ligt de focus op hoge druk, pulserende elektrische velden, koude plasma, geavanceerde verhittingstechnologieën en nieuwe verpakkingstechnieken.

Het NovelQ project omvat een “Industry Advisory Platform” waarvan Flanders’ FOOD deel uit maakt voor de verspreiding van de resultaten binnen de Vlaamse Voedingsindustrie.


Bronnen

  • Nieuwsbrief Bio-ingenieus, Project in de kijker: Houdbaarheidsverlenging van voedingsmiddelen door hoge hydrostatische druk (HHD) behandeling
  • Iesel Van der Plancken et al., Impact evaluation of high pressure treatment on foods: Considerations on the development of pressure–temperature–time integrators (pTTIs), Trends in Food Science Technology (2007)

Nuttige links