Deze overtuiging leefde bij de firma Verduyn. Ze gingen op zoek naar een oplossing om hun voedselverliezen om te zetten in winsten en kwamen zo bij Flanders’ FOOD terecht. Een ondersteuning in het Food Heroes project zou de kiem zijn die een paar jaar later uitgroeide tot een investering in een eigen productielijn voor de verwerking van groentenevenstromen.
Co-creatie aan de basis voor een solide oplossing
In 2018 doorliep Verduyn een co-creatietraject waarin ze tot een concept kwamen om hun vele groentenevenstromen te valoriseren. Een samenwerking met een sappenproducent viel uit de bus. Hier bleef het echter niet bij en ook andere pistes werden overwogen die uitmondden in een heus internationaal onderzoeks- en ontwikkelingsproject ‘Demeter’.
Er zit meer in een wortel dan je denkt!
Hoe maak je kwalitatief sap of soep van nevenstromen? En wat doe je met de restpulp van de sapproductie? Kun je deze pulp toevoegen aan soep? Of kun je er specifieke (voedings)ingrediënten uithalen om een sap of de soep mee aan te rijken? Allemaal pertinente vragen die niet zonder antwoord kunnen blijven. Vlaamse partners onderzochten samen met labo’s van INRAE in Montpellier en Nantes verschillende recepturen en processen om sap en soep te produceren van verschillende groenten nevenstromen en wortelpulp. De pulp diende ook als bron voor de productie van pectine. Naast de recepturen onderzocht Verduyn ook alle logistieke (be)handelingen om op een voedselveilige manier nevenstromen te kunnen verwerken.
Is de smaak raak?
Het onderzoek mondde uit in een gedetailleerde beschrijving van processen en kwaliteitseisen. Algemeen wordt de smaak en kwaliteit van producten gemaakt van nevenstromen positief gescoord. Echter, wanneer pulp of pectines van de nevenstromen worden toegevoegd is het verhaal minder eenduidig. De toevoeging van pulp aan soep heeft een negatieve invloed op de smaak, maar de toevoeging van pulp met actieve pectines aan sap heeft een positief stabiliserend effect.
Een jong smaakpanel keurde de soep goed!
Goed voor het milieu en de portemonnee?
Vanuit een duurzaamheidsperspectief wordt algemeen aangenomen dat nevenstromen valoriseren positief is voor het milieu, en dat een efficiënter grondstofgebruik ook financieel aantrekkelijk is voor een bedrijf. Maar is dat daadwerkelijk ook zo?
LCA-studies uitgevoerd door CTCPA Montpellier tonen aan dat productie van sap en soep uit nevenstromen een positief effect hebben op de LCA in vergelijking met conventionele producten op de markt. De grootte van dit positief effect is direct gelinkt aan de hoeveelheid nevenstromen in de receptuur. Het tegengestelde is waar voor de productie pectines uit wortelpulp. Dit heeft een veel grotere LCA-voetafdruk dan conventionele pectines (uit appel of citrusschil) en is dus minder interessant.
Uit de techno-economische analyse kwam een soortgelijk beeld. Het gebruik van nevenstromen zorgt voor een lagere algemene productiekost vergeleken met een conventionele sappen en soepen. Ook hier is de winst afhankelijk van de hoeveelheid nevenstroom in de receptuur. Echter, het gebruik van nevenstromen vereist voor sommige producten ook extra productiestappen en/of technologieën die ervoor zorgen dat de totale kost toch hoger ligt dan voor conventionele producten. Pectines produceren uit wortelpulp is aanzienlijk duurder dan conventionele pectines en dus ook vanuit een financieel standpunt niet interessant.
Totaalplaatje
Het Demeter-project heeft bewezen dat de valorisatie van nevenstromen technisch mogelijk is en op financieel en duurzaamheidsvlak een positieve impact kan creëren. Vele aandachtspunten zijn echter van belang: logistiek, stabilisatie van de nevenstroom, voedselveiligheid, gepaste technologieën of samenwerking met de juiste partners. Deze aandachtspunten dient men te bekijken om solide businessmodellen voor de nevenstroomvalorisatie te ontwikkelen. Na enkele jaren van onderzoek is Verduyn er in geslaagd om met hun nevenstromen aan de slag te gaan.
Meer weten of zelf aan de slag?
Flanders’ FOOD bouwt aan een strategische roadmap nevenstromen. In dit kader worden projecten uitgewerkt voor en door bedrijven. Heb je een nevenstroom of ben je op zoek naar een nevenstroom, of heb je een andere uitdaging i.v.m. nevenstromen? We horen het graag!
In het voorjaar 2023 werkt Flanders’ FOOD mee aan de opleiding circulaire ingrediënten. Meer info hierover vind je hier: https://www.glimps.bio/opleiding-circulaire-ingredienten
Contactpersoon roadmap Nevenstromen
Partners
